📡 Monitorowanie ruchu sieciowego w Linux – narzędzia tcpdump, iftop, nethogs i inne

Zarówno administratorzy serwerów, jak i bardziej zaawansowani użytkownicy Linuksa powinni znać podstawowe narzędzia do analizy ruchu sieciowego. Umożliwiają one:

✅ diagnozowanie problemów z łącznością,
✅ wykrywanie nieautoryzowanego ruchu lub ataków,
✅ identyfikowanie procesów generujących nadmierny transfer,
✅ monitorowanie usług i portów.

🧰 Przegląd przydatnych narzędzi

🐚 tcpdump – pakiety na surowo

📦 Instalacja:

sudo apt install tcpdump

🔍 Przykłady użycia:

• Podsłuch interfejsu:

sudo tcpdump -i eth0

• Filtrowanie według adresu IP:

sudo tcpdump -i eth0 host 192.168.1.100

• Filtrowanie portu:

sudo tcpdump -i eth0 port 80

• Zapisywanie do pliku .pcap:

sudo tcpdump -i eth0 -w ruch.pcap

Plik .pcap można potem analizować w Wireshark.

📊 iftop – analiza ruchu w czasie rzeczywistym

📦 Instalacja:

sudo apt install iftop

🔍 Użycie:

sudo iftop -i eth0

• Klawisz t – przełączanie wyświetlania typu ruchu (TX/RX/suma)
• Klawisz P – pauza
• Klawisz B – zmiana jednostek

🧠 nethogs – które procesy generują ruch?

📦 Instalacja:

sudo apt install nethogs

🔍 Użycie:

sudo nethogs eth0

Zobaczysz listę procesów i aplikacji zużywających łącze – idealne do:

• wykrywania malware,
• lokalizowania zapętlonych usług,
• identyfikacji ciężkich klientów.

📉 bmon – prosty i czytelny graficzny podgląd interfejsów

📦 Instalacja:

sudo apt install bmon

🔍 Użycie:

bmon

• Pokazuje dane przychodzące/wychodzące z każdego interfejsu
• Klawisz d – szczegóły
• Klawisz q – wyjście

🧮 iptraf-ng – zaawansowane narzędzie do monitorowania TCP/UDP

📦 Instalacja:

sudo apt install iptraf-ng

🔍 Użycie:

sudo iptraf-ng

Interaktywny interfejs TUI umożliwia:

• podgląd sesji TCP,
• statystyki IP,
• ruch na portach,
• topologię IP vs port.

🧠 Bonus: filtracja i rotacja logów z tcpdump

sudo tcpdump -i eth0 -G 3600 -w "ruch-%F-%H%M.pcap"

🕒 Co godzinę (-G 3600) tworzy nowy plik .pcap z nazwą zawierającą datę i godzinę.

🔐 Wskazówki bezpieczeństwa

• Regularne monitorowanie interfejsów sieciowych pozwala wykryć:
  • skanowanie portów,
  • połączenia do podejrzanych IP,
  • nadmiarowy ruch z konkretnych procesów,
  • zewnętrzne ataki DDoS / brute-force.
• Narzędzia jak tcpdump mogą być używane przez fail2ban i skanery SIEM.

🔄 Automatyzacja i alerty

Możesz użyć:

• cron + tcpdump do regularnych zrzutów ruchu,
• logwatch do analizy logów,
• integracji z Grafana/Prometheus/Netdata dla wizualizacji.

✅ Podsumowanie

Znajomość narzędzi do analizy sieci to fundament dla każdego:
✔️ administratora serwera,
✔️ inżyniera bezpieczeństwa,
✔️ zaawansowanego użytkownika Linuksa.

Nethogs + iftop = szybka diagnoza
Tcpdump = precyzyjna analiza
bmon/iptraf = długoterminowy monitoring

Polecane wpisy

Windows 12 a RODO/GDPR: Jak spełniać wymogi ochrony danych osobowych

🛡️ Windows 12 a RODO/GDPR: Jak spełniać wymogi ochrony danych osobowych 📌 Wprowadzenie W dobie rosnącej cyfryzacji i globalizacji wymogi Czytaj dalej

Post-exploitation w Linuxie: Backdoory, persistence i exfiltracja danych

Post-exploitation w Linuxie: Backdoory, persistence i exfiltracja danych 🕵️ Wprowadzenie Po skutecznej eskalacji uprawnień lub zdobyciu dostępu do systemu Linux, Czytaj dalej

Czytaj  Jak zaktualizować system Ubuntu? Kompletny poradnik