Czym jest unieważnienie kredytu frankowego?

Unieważnienie kredytu frankowego to proces prawny, którego celem jest stwierdzenie nieważności umowy kredytowej zawartej z bankiem w oparciu o klauzule abuzywne, czyli niezgodne z prawem. Oznacza to, że umowa zostaje uznana za nigdy nieistniejącą, a strony są zobowiązane do zwrotu wzajemnych świadczeń. Kredytobiorca oddaje bankowi kwotę, którą faktycznie otrzymał, natomiast bank zwraca wszystkie spłacone przez klienta raty oraz inne opłaty związane z kredytem.

Podstawą do unieważnienia są często zapisy w umowach, które dawały bankom możliwość jednostronnego kształtowania kursu walutowego, co nie było zgodne z prawem konsumenckim. To właśnie te klauzule abuzywne stały się punktem wyjścia dla wielu spraw sądowych.

Skutki prawne i finansowe unieważnienia

Unieważnienie kredytu frankowego niesie za sobą istotne skutki zarówno prawne, jak i finansowe. Przede wszystkim, kredytobiorca zostaje uwolniony od konieczności dalszej spłaty kredytu w formie, w jakiej była ona dotychczas przewidziana. Jest to ogromna ulga dla wielu osób, które zmagają się z rosnącymi ratami wynikającymi z niekorzystnej zmiany kursu franka szwajcarskiego.

Unieważnienie oznacza konieczność wzajemnych rozliczeń między kredytobiorcą a bankiem. W praktyce przekłada się to na potrzebę zwrotu przez bank wszystkich wpłaconych przez klienta środków, co często przewyższa sumę, którą kredytobiorca winien bankowi z tytułu samego kapitału kredytu.

Istotnym aspektem jest także fakt, że unieważnienie kredytu frankowego może prowadzić do wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej nieruchomości, co uwalnia ją spod zabezpieczenia bankowego. Taka zmiana ma znaczący wpływ na wartość i płynność nieruchomości.

Przykłady z orzecznictwa

Sprawa Dziubak przeciwko Raiffeisen Bank

Ten precedensowy wyrok TSUE dotyczył małżeństwa Dziubaków, które zaciągnęło kredyt frankowy w Raiffeisen Bank. Trybunał jednoznacznie stwierdził, że jeżeli w umowie znajdują się klauzule abuzywne – np. takie, które pozwalają bankowi jednostronnie ustalać kurs wymiany – i po ich usunięciu umowa nie może być dalej realizowana, to cała umowa staje się nieważna. Orzeczenie to wyznaczyło nowy kierunek w rozstrzyganiu spraw frankowych: kredytobiorcy zyskali możliwość dochodzenia unieważnienia umów w całości, a nie tylko częściowego ich „naprawiania” poprzez zmianę sposobu przeliczania rat. To właśnie ta sprawa otworzyła szeroko drzwi do tysięcy pozwów składanych w polskich sądach.

Wyrok TSUE z 15 czerwca 2023 r.

W tym orzeczeniu Trybunał odpowiedział na pytanie, czy bank po unieważnieniu umowy może żądać od kredytobiorcy dodatkowego wynagrodzenia za korzystanie z udostępnionego kapitału. TSUE uznał, że takie roszczenie jest sprzeczne z prawem konsumenckim i nie przysługuje instytucji finansowej. Oznacza to, że klient oddaje wyłącznie kwotę, którą faktycznie pożyczył, bez odsetek, prowizji czy jakiejkolwiek dodatkowej zapłaty. Dla frankowiczów był to wyrok przełomowy, bo ostatecznie przesądził, że banki nie mogą próbować odzyskiwać pieniędzy ponad sam kapitał – co radykalnie zwiększyło opłacalność dochodzenia unieważnienia kredytów.

Dlaczego warto rozważyć unieważnienie kredytu frankowego?

Unieważnienie kredytu frankowego to jedno z najskuteczniejszych rozwiązań, jakie mogą podjąć osoby uwikłane w niekorzystne umowy walutowe. Dzięki orzecznictwu TSUE i ugruntowanej linii sądów w Polsce kredytobiorcy zyskali realną szansę na odzyskanie nadpłaconych pieniędzy i uwolnienie się od dalszych, nieprzewidywalnych rat. Procedura ta pozwala nie tylko na rozliczenie się wyłącznie z faktycznie otrzymanego kapitału, ale również na wykreślenie hipoteki z nieruchomości. Dla wielu frankowiczów oznacza to odzyskanie stabilności finansowej i poczucia bezpieczeństwa.