Co to jest kryptowaluta? Informator na temat kryptowalut

By pokazać jak działa kryptowaluta, rozpoczniemy od odpowiedzi na pytanie czym w ogóle ona jest, a następnie podzielimy temat na łatwo przyswajalne części. W celu lepszego zrozumienia, wyjaśnimy najważniejsze pojęcia, takie jak waluty cyfrowe, blockchain, decentralizacja oraz kryptografia.

Kryptowaluta

W prostych słowach jest to wirtualna waluta, która – jak sama nazwa wskazuje – wykorzystuje kryptografię do zabezpieczenia transakcji finansowych. Główną zaletą kryptowaluty jest to, że jest ona zdecentralizowana w przeciwieństwie do “tradycyjnych” walut (tj. walut FIAT – sprawdź definicję w dalszej części artykułu). Z tego powodu przelewy kryptowalutowe są bezpieczne, anonimowe i transparentne. Obecnie jest ponad 4000 istniejących kryptowalut.

Większość kryptowalut opiera się na technologii blockchain.

Blockchain

Jest to zdecentralizowana i rozproszona baza danych w modelu open source. Działa w sieci P2P i nie jest kontrolowana przez jakąkolwiek stronę trzecią, tj. nie ma centralnych komputerów i nie ma scentralizowanej przestrzeni do przechowywania danych. Jest to anonimowy i weryfikowalny rejestr, do którego każdy może uzyskać dostęp.

Jak sama nazwa wskazuje, blockchain jest łańcuchem bloków. Ten łańcuch jest listą rekordów z informacjami, które są powiązane dzięki kryptografii. Blockchain zapisuje transakcje w sposób stały i bezpieczny.

Bitcoin (BTC) i Ether (ETH) to niektóre z kryptowalut oparte na blockchain.

Ogólnie, blockchain jest modelem rozproszonej bazy danych, który działa jak książka do przechowywania i zarządzania transakcjami.
Technologia ta została początkowo zaprojektowana w 1991 roku przez grupę badaczy i pierwotnie miała pomagać oznaczać cyfrowe znaczniki dokumentów.
Nie była powszechnie stosowana, dopóki nie została przyjęta przez osobę używającą anonimowego pseudonimu “Satoshi Nakamoto” w 2009 roku, aby stworzyć najbardziej znaną kryptowalutę: Bitcoin. Jak działa technologia blockchain? W blockchain każdy blok zawiera istotne informacje: dane, hash i hash poprzedniego bloku. Na przykład blockchain Bitcoin przechowuje w danych proste trzy elementy: nazwę nadawcy, odbiorcy i ilość wysłanych pieniędzy. Hash to termin używany w kryptografii i oznacza wynik funkcji skrótu. Jest to długi zestaw liter i cyfr identyfikujących blok. Możesz porównać hasze z odciskami palców. Wraz z hashami do poprzednich bloków mechanizm ten skutecznie tworzy łańcuch. Jednak używanie skrótów nie jest wystarczające, aby zapobiec manipulacji. Blockchainy mają tzw. Proof-of-Work. Jest to mechanizm spowalniający tworzenie nowych bloków. W przypadku Bitcoin, obliczenia te trwają około 10 minut. Zamiast użycia centralnego elementu zarządzania łańcuchem, łańcuchy bloków korzystają z sieci peer-to-peer, do których każdy może się przyłączyć. Gdy ktoś tworzy nowy blok, jest wysyłany do wszystkich osób w sieci. Kiedy ktoś wejdzie do systemu, otrzymuje pełną kopię bloku. W sieciach kryptowalutowych sprawdzaniem poprawności transakcji nazywamy kopaniem kryptowalut.

Bitcoin

Jest to najbardziej znana i największa kryptowaluta pod względem kapitalizacji rynkowej. Bitcoin został stworzony w 2009 roku przez anonimową osobę używającą imienia Satoshi Nakamoto. Jest uważany za pierwszą zdecentralizowaną kryptowalutę.

Ogólnie rzecz biorąc, cena innych kryptowalut jest bezpośrednio związana z ceną Bitcoin. Kiedy Bitcoin rośnie, rynek rośnie (rynek hossy), analogicznie, gdy cena Bitcoin spada, rynek spada (rynek niedźwiedzi). Aczkolwiek czasem zdarzają się odstępstwa od tej sytuacji.

Ethereum

Nazywa się “młodszym bratem Bitcoina”. Jest to druga najbardziej znana platforma kryptowalutowa, obecnie będąca w top 3 w rankingu kapitalizacji rynkowej. Została stworzona przez Vitalika Buterina.
Ether (ETH) to nazwa kryptowaluty na platformie Ethereum. Ethereum zapewnia zdecentralizowaną maszynę wirtualną (EVM) i została zaprojektowana do obsługi Inteligentnych Kontraktów (sprawdź definicję w dalszej części naszego glosariusza).

W przeciwieństwie do Bitcoin, w Ethereum istnieje możliwość tworzenia własnych kryptowalut i uruchamiania projektów blockchain (na przykład blockchain ICO i blockchain STO).

Kapitalizacja rynkowa

Jest to łączna wartość wszystkich akcji spółki. Na przykład firma z 1 milionem akcji o cenie 10 USD za akcję ma kapitalizację rynkową równą 10 milionów USD.

Jedną z najbardziej znanych stron, na której można sprawdzić aktualny ranking giełdowy kryptowalut jest CoinMarketCap.

Waluta FIAT

Jest to waluta, która nie jest oparta na dobrach materialnych, takich jak złoto czy srebro. Jej wartość zwykle wynika z regulacji politycznych, a jej wysokość określają rządy lub zaangażowane strony.

Historia pieniędzy FIAT sięga XI wieku. Powstały w Chinach i zaczęły dominować w poprzednim wieku. Po tym, jak prezydent USA R. Nixon oddzielił USD od złota w 1971 roku, waluty FIAT zaczęły zyskiwać popularność na całym świecie.

W przeciwieństwie do kryptowalut, waluty FIAT są kontrolowane przez instytucje finansowe i mogą znacznie stracić na wartości ze względu na inflację.

Altcoiny

W prostych słowach nazywamy altcoiny wszystkimi kryptowalutami za wyjątkiem Bitcoin.
Tokeny i altcoiny są błędnie używane jako synonimy, ponieważ ich struktura jest inna. Altcoiny mają swój własny, oddzielny blockchain.

Najbardziej znanym altcoinem dzisiaj jest Ethereum.

Ethereum (ETH) jest otwartą platformą opartej na technologii blockchain, która pozwala na budowę i udostępnianie zdecentralizowanych aplikacji. Ethereum to coś więcej niż sama kryptowaluta, Etherum ma do zaoferowania o wiele więcej. Zatem, czy jest to jak Bitcoin? Cóż i tak i nie. Zarówno Bitcoin jak i Ethereum bazują na tej samej technologii – tzw. bloków, ale na tym kończy się ich podobieństwo. Bitcoin posiada w swojej ofercie pojedynczą aplikację, elektroniczny system walutowy typu peer-to-peer, który umożliwia płatności online. Jest to waluta w czystej formie. Bitcoin wykorzystuje technologię bloków do śledzenia, kto jest właścicielem monet, z kolei technologia blockchain używana przez Ethereum służy jako platformy do uruchomienia dowolnej zdecentralizowanej aplikacji. Według Bloomberga jest to wspólne oprogramowanie, które może być używane przez wszystkich, ale jest odporne na próby manipulacji. Reasumując, możliwości Ethereum są nieograniczone.

Tokeny

Wraz z altcoinami tokeny to dwa podzbiory kryptowalut.
W prostych słowach token jest kryptowalutą, która zależy od innej kryptowaluty jako platformy do działania.

W przeciwieństwie do altcoinów, tokeny działają na szczycie blockchain. Zostały one zaprojektowane w celu ułatwienia wdrażania zdecentralizowanych aplikacji. Tokeny kryptowalut są dużo łatwiejsze do stworzenia niż altcoiny, a zatem około 80% krążących monet to dziś tokeny.

Aby wspomnieć o przykładzie, Ethereum wspiera tworzenie dodatkowych tokenów kryptowalut, a platformy krypto, takie jak TRON i EOS, zaczęły się jako tokeny oparte na Ethereum.

Tak, jak bitcoin czy litecoin to wirtualna moneta, cyfrowy pieniądz, tak token to wirtualny żeton. Jego wydawanie jest związane z procesem tokenizacji. Token może pełnić rolę pieniądza. Można nimi płacić za, zazwyczaj ściśle określony, rodzaj usług. Najczęściej tokeny są związane z jakimś projektem, firmą lub osobą. Na przykład, tokenami danej firmy można płacić za jej usługi, poprzez jej aplikacje i platformę. Zastępują one tradycyjną gotówkę. Pozwalają na szybkie, zdecentralizowane, oparte na inteligentnych umowach rozliczenia, przy użyciu technologii blockchain. Token może służyć także jako kryptograficzne potwierdzenie własności, np. akcji jakieś spółki. Takie tokeny nazywamy Security Tokens i są one rodzajem papierów wartościowych. Tokeny są emitowane często w ramach ICO. Blockchainowy startup emituje cyfrowe żetony, a następnie sprzedaje je jako cegiełki, aby sfinansować swój projekt. Tokenami można oznaczać także produkty, by móc je śledzić, np. w łańcuchu dostaw lub by przypisywać im własność.

Satoshi Nakamoto

Satoshi Nakamoto to anonimowy pseudonim osoby, która stworzyła Bitcoin w 2009 roku. Wiele jest podejrzeń o to, kto jest “ukryty” pod tym pseudonimem, ale żadne z nich nie jest potwierdzone. Twierdzi się, że Nakamoto jest mężczyzną, urodził się w 1975 r. i pochodzi z Japonii.

Satoshi Nakamoto, wymyślając Bitcoin, zaimplementował pierwszy blockchain i wdrożył pierwszą zdecentralizowaną walutę cyfrową.

ICO

ICO to skrót od Initial Coin Offering. Jest to rodzaj finansowania z wykorzystaniem kryptowalut. W prostych słowach, gdy ktoś tworzy nowy projekt kryptowalutowy, może otrzymywać fundusze od inwestorów, sprzedając tokeny w zamian za prawny środek płatniczy lub inne kryptowaluty, takie jak Bitcoin lub Ethereum.

Na przykład podczas ICO Ethereum zebrał 18 milionów dolarów, a platforma EOS aż 185 milionów dolarów.

STO

STO oznacza oferowanie tokenów bezpieczeństwa (Security Token Offering) i jest to inna forma na gromadzenie funduszy niż ICO. W STO użytkownicy mogą kupować tokeny krypto, które są wspierane przez zasób lub przychód firmy.

STO, jak sama nazwa wskazuje, posiada tokeny zabezpieczające, dlatego STO zapewnia bezpieczeństwo finansowe, również dlatego, że podlega federalnym przepisom handlowym.

Możesz myśleć o tokenach użytkowych (ICO) jako szansę na przyszłe wynagrodzenie w przypadku, gdy nowy projekt krypto powiedzie się, a inwestowanie w STO jest bardziej stabilne finansowo.

Stablecoin

Jak wskazuje jego nazwa, Stablecoin ma stabilne wartości, a jednym z przykładów Stablecoina jest kryptowaluta Tether (USDT), której wartość wynosi około 1 USD. Ogólnie wartość Stablecoin można powiązać z tradycyjnymi walutami (np. pieniądze FIAT) lub dobrami materialnymi, takimi jak złoto i srebro.

Inteligentne Kontrakty (Smart Contracts)

Inteligentne Kontrakty są cyfrową formą tradycyjnych umów. Są to po prostu programy działające na wielu platformach krypto, na przykład Ethereum i NEO, i mają na celu zapewnienie, że wszystkie strony biorące udział w transakcjach są bezpieczne niezależnie od zaufania.

Mining

Mining (z ang. wydobywanie) kryptowalut to proces, w którym nowe transakcje kryptowalutowe są dodawane do blockchain. Osoby odpowiedzialne za weryfikację tych informacji, a tym samym aktualizację księgi, nazywają się minerami (górnikami).

Być może już słyszałeś o zarabianiu poprzez wydobywanie Bitcoinów. Pamiętaj, że dzisiaj potrzebujesz bardzo zaawansowanego i specjalistycznego sprzętu, aby osiągnąć znaczący zysk, będąc “górnikiem”.

Zdecentralizowana aplikacja

Zdecentralizowana aplikacja (dApp) to aplikacja działająca w sieci P2P (peer-to-peer) na wielu komputerach, a nie tylko na jednym komputerze. Decentralizacja oznacza, że ​​jakakolwiek strona trzecia nie kontroluje tych aplikacji.

Zdecentralizowane aplikacje używają Smart Contractów do uruchomienia.

Czas blokady

W prostych słowach czas blokowania to czas, w którym sieć generuje jeden dodatkowy blok. W przypadku Bitcoin, jest to 10 minut, jednak na przykład w EOS, to tylko 0,5 sekundy.

Całkowita podaż i podaż w obiegu

Po pierwsze, musisz zrozumieć, że większość kryptowalut posiada ograniczoną podaż, dlatego nie można stworzyć nieskończonej liczby jednostek.

Całkowita podaż to maksymalna kwota monet kryptowaluty, które można utworzyć.

Podaż krążąca to bieżąca ilość monet kryptowaluty, które zostały wydobyte i dlatego są w obiegu.
Na przykład całkowita podaż Bitcoin wynosi 21 000 000 BTC, a jego podaż jest dziś (9 stycznia 2019 r.) równa 17 470 112 BTC.

Jak przechowywać i korzystać z kryptowalut

Kryptowaluty istnieją wyłącznie w formie cyfrowej, więc może się wydawać, że płaci się nimi w taki sam sposób, jak przy użyciu karty płatniczej. Na pierwszy rzut oka rzeczywiście tak jest, ale jeśli się przyjrzeć, to dostrzeżemy wiele różnic.

Kryptowaluty są częścią łańcucha blokowego, a ich użytkownicy mają do nich dostęp za pomocą tak zwanych kluczy publicznych i prywatnych. Kryptowaluty nie są przechowywane w jednej lokalizacji jako plik (w sekcji „co to jest blockchain” zwróciliśmy uwagę na teoretyczne wady takiego rozwiązania).

Można sobie wyobrazić, że kryptowaluty funkcjonują trochę tak, jak poczta email. Aby otrzymać od kogoś wiadomość, musisz najpierw udostępnić swój adres. Podobnie sprawa wygląda z kryptowalutami – w tym przypadku jednak należy udostępnić swój klucz publiczny (adres portfela). Aby wejść na swoją skrzynkę email potrzebujesz hasła. W przypadku kryptowalut, analogicznym pojęciem jest klucz prywatny.

Portfel kryptowalutowy zawsze składa się z dwóch części. Pierwszą jest jego adres publiczny, który spokojnie udostępniać możesz innym osobom. Drugą częścią jest klucz prywatny, którym pod żadnym pozorem nie można dzielić się z innymi.

Klucz prywatny wykorzystywany jest do tego, by zaszyfrować transakcje, natomiast klucz publiczny by je odszyfrować. Co za tym idzie, klucz prywatny nie może dostać się w niepowołane ręce – każdy, kto ma do niego dostęp, może w zasadzie nazywać się właścicielem portfela. Klucz publiczny może być udostępniany osobom trzecim, ponieważ wskazuje on tylko, że to ty jesteś właścicielem danego adresu.

Podsumowując, bez obaw udostępniaj swój klucz publiczny oraz rób wszystko by chronić klucz prywatny.

Krótka historia kryptowalut

Zerknijmy na to, jak wygląda historia kryptowalut. Jest ona ściśle związana z rozwojem Bitcoina, bowiem była to pierwsza prawdziwie globalna krypto waluta.

(-2008) Lata przed Bitcoinem

Zanim powstał Bitcoin, było kilka prób stworzenia cyfrowej waluty online, ale żadnej z nich nie udało się tak naprawdę ugruntować swojej pozycji. Przykładami takich walut są B-Money oraz Bit Gold, które co prawda zostały opracowane, ale żadnej z nich nie udało się wybić poza etap rozwoju.

(2008) Satoshi Nakamoto i Bitcoin

W sierpniu 2008 roku zarejestrowano domenę bitcoin.org, która stała się stroną domową najsłynniejszej dziś krypto waluty. Ostatniego dnia października tego samego roku, osoba lub organizacja znana pod pseudonimem Satoshi Nakamoto opublikowała artykuł naukowy pt. „Bitcon: A Peer-to-peer Electronic Cash System”.

Artykuł przedstawiał koncept technologii blockchain, a Bitcoin został opisany jako zasób cyfrowy oraz system typu open-source. Oznacza to, że nie należy on w zasadzie do nikogo, a każdy może aktywnie brać udział w jego rozwoju.

Do dnia dzisiejszego nie wiadomo kim tak naprawdę jest Satoshi Nakamoto, a jego tożsamość urosła do rangi mitu. Z dużą dozą prawdopodobieństwa można powiedzieć, że tak już pozostanie.

(2009) Pierwsze kopanie kryptowaluty

Na początku 2009 roku oprogramowanie Bitcoin zostało po raz pierwszy publicznie udostępnione, a Satoshi Nakamoto wykopał pierwsze 50 Bitcoinów, rozpoczynając w ten sposób historię kopania kryptowaluty. Był to czas, kiedy zaangażowanych w rozwój technologii było niewielu programistów oraz entuzjastów, którzy przeczuwali, że pracują nad technologią przełomową.

(2010) Pierwsze udane transakcje

W pierwszych latach istnienia Bitcoina trudno było przypisywać mu jakąkolwiek wartość, ponieważ nie handlowano nim na większą skalę. Wtedy to developer Gavin Andresen dokonał zakupu 10 tysięcy Bitcoinów za $50 i stworzył stronę internetową Bitcoin Faucet, na której dosłownie oddawał Bitcoiny dla zabawy.

Najsłynniejsza historia z tego okresu to przypadek Laszlo Hanyecza – developera, który kupił dwie pizze za 10 tysięcy Bitcoinów, co uznaje się za pierwszą transakcję kryptowalutową. W momencie najwyższego kursu Bitcoina, dwie takie pizze kosztowałyby ponad 100 milionów dolarów. Laszlo nigdy jednak nie żałował swojej decyzji, ponieważ wierzy on, że był to niezbędny krok na drodze rozwoju całego ekosystemu kryptowalutowego.

W grudniu 2010 Satoshi Nakamoto opublikował swoją ostatnią publiczną wiadomość na popularnym forum internetowym zwanym bitcointalk. Opisał wtedy kilka szczegółów dotyczących najnowszej wersji oprogramowania. Był jeszcze później w mailowym kontakcie z kilkoma programistami, ale od kwietnia 2011 nie udziela się on w żaden sposób. Bardzo możliwe jest, że jego tożsamość już na zawsze pozostanie tajemnicą.

(2011) Pojawienie się nowych kryptowalut

Na skrzydłach względnego sukcesu Bitcoina i na podstawie jego rewolucyjnej technologii zaczęły pojawiać się nowe, alternatywne kryptowaluty. Nazywamy je kolektywnie altcoinami.

Większość z nich stara się ulepszyć oryginalny protokół Bitcoina, podkreślając takie cechy jak prędkość czy anonimowość. Jednym z pierwszych altcoinów jest Litecoin, który w porównaniu do złotego Bitcoina określa się mianem srebra. Obecnie istnieją już tysiące różnych kryptowalut.

(2013) Pierwsza duża bańka

W styczniu 2013 cena Bitcoina po raz pierwszy przekroczyła tysiąc dolarów. Był to ważny kamień milowy, mimo tego, że cena szybko spadła, a na podobny poziom wróciła dopiero po około dwóch latach.

Niektórzy ludzie ponieśli w tym czasie duże straty, co przysporzyło Bitcoinowi trochę negatywnej prasy. Nieważne jednak jak o tobie mówią, ważne żeby mówili. Dzięki temu kryptowaluty pojawiły się na radarze poważnych mediów oraz opinii publicznej.

Kryptowaluty rozwijały się, ale nikt nie wiedział jak długo to potrwa. Wiele z nich nie przetrwało do dnia dzisiejszego.

(2014) Mt. Gox i czasy zawirowań

W styczniu 2014, największa giełda Bitcoina – Mt Gox – została zhackowana i kradzieży uległo około 850 tysięcy Bitcoinów! Wciąż nie wiadomo, kto jest odpowiedzialny za tę największą kradzież w historii Bitcoina.

Kryptowaluty oparte są na idei anonimowości oraz decentralizacji, więc nie ma nic dziwnego w tym, że są one atrakcyjne dla przestępców. Ci, którzy mają jakieś pojęcie o technologii mogą z łatwością zatrzeć wszelkie ślady po swoich działaniach.

W listopadzie 2014, światem kryptowalut wstrząsnęła kolejna zła wiadomość. Ross Ulbricht – założyciel strony Silk Road – został skazany na dożywocie. Około 70% wszystkich rzeczy sprzedawanych poprzez jego stronę stanowiły narkotyki, a transakcje opłacane były Bitcoinami. Wiele ludzi uważa, że Ulbricht został skazany niesłusznie, ponieważ niektóre dowody użyte przeciwko niemu budzą wiele kontrowersji. Mała jest jednak szansa, że mężczyzna kiedykolwiek wyjdzie na wolność.

(2015) Ethereum i boom na altcoiny

Ethereum powstał w 2015 roku, a projekt ten często podaje się jako pierwszą użyteczną implementację systemu zbudowanego na koncepcji łańcucha blokowego. Ethereum wprowadzał inteligentne umowy (ang. smart contracts) – ciekawy koncept, który umożliwia zawieranie transparentnych publicznie umów w których transakcje przeprowadzane są w ściśle określonych warunkach. Filozofia inteligentnych umów obejmowała niezliczoną liczbę nowych tokenów, które zbudowane zostały w standardzie ERC20 i przechowywane były w łańcuchu blokowym Ethereum.

(2016) Rozkwit projektów ICO

Popularność Ethereum doprowadziła również do powstania projektów, które finansowanie zdobywały poprzez crowdfunding. W świecie kryptowalut określamy to mianem Initial Coin Offering (ICO) czyli pierwszej oferty coinów w dystrybucji. Ludzie kupowali coiny i tokeny z wiarą w projekt i przekonaniem, że wirtualne tokeny nabędą określoną wartość, kiedy planowany projekt zostanie zrealizowany.

Niektóre kraje (jak Chiny czy niektóre stany w USA) zakazały tego typu projektów, albo przynajmniej ostrzegły, że mogą to być oszustwa lub piramida finansowa pod przykrywką legalnej inwestycji.

(2017) Bitcoin osiąga 20 tysięcy dolarów

Liczba publicznie dostępnych platform tradingowych oraz giełd wymiany stale wzrastała, co pozwoliło na znacznie łatwiejszy handel kryptowalutą. Również projekty ICO zaczęły wchodzić w swój złoty okres.

Wszystko to przyczyniło się do szybkiego rozwoju całego ekosystemu. Nowa technologia obiecywała olbrzymie zyski, a całkowita kapitalizacja rynkowa kryptowalut na początku 2018 roku przekroczyła 800 miliardów dolarów. W zasadzie wszystkie kryptowaluty sprzedawały się jak świeże bułeczki.

(2018) Powrót do rzeczywistości

Ciężko było utrzymać ten wzrost, więc nic dziwnego, że w końcu bańka pękła, a ceny zaczęły spadać. Wiele projektów padło, ponieważ były one zbyt ambitne jak na tę rozwijającą się dopiero technologię. Trzeba brać jednak pod uwagę to, że takie zmienne cykle są zupełnie normalne w przypadku tak młodego rynku, jak rynek kryptowalutowy.

7 myśli na temat “Co to jest kryptowaluta? Informator na temat kryptowalut

Leave a Reply